Ay. Trias Bazilikası

Bir tesadüf sonucu 1957 yılında Karpaz yarımadasındaki Sipahi köyünde (Ay. Trias) saptanan bu bazilika değişik zamanlarda kazısı yapılarak bir bölümü açığa çıkarılmış, bir bölümü ise halen toprak altındadır.

Değişik zamanlarda değişik amaçlarla kullanıldığından çeşitli eklentiler gören bazilika üç sahınlıdır. Sahınların tabanı mozaikler ile bezenmiştir. Batısında Narteks ve Atrium, güneyinde ek odalar ile içinde haç şeklinde bir vaftiz kurnası bulunan Vaftiz Odası yer almaktadır.

Bazilika'nın yer mozaikleri, merkezi Antakya olan Doğu Akdeniz mozaik atölyelerinin etkilerini taşıdığından M.S. V. yüzyılın sonu ile M.S. VI. yüzyılın başına (M.S. 535 yılından önceye) tarihlendirilmişlerdir.

Bazilikanın muhtemelen M.S. VII. yüzyıl'ın ortalarına doğru arap akınlarıyla tahrip olması üzerine güneyine küçük bir kilise ile ek yapılar inşa edilmiştir. Bunların da M.S. IX.-X. yüzyılda tahrip edilmesiyle birlikte Bazilika bir daha kullanılmamıştır.

Bazilikanın mozaiklerle kaplı olan döşemesi geometrik, yaprak, haç ve diğer hiristiyanlık sembollerini içeren motiflerle bezenmiştir. Mozaikleri oluşturan küp biçimli tesseralar (Aaculus) çeşitli renklerdedir. Bu mozaiklerin papazın yardımcılarından olan Heracleos tarafından yapıldığı mozaiklerin üzerindeki yazıtta kayıtlıdır.